Actua

Hervorming Vlaamse erf- en schenkbelasting

 

In haar Regeerakkoord kondigde de Vlaamse Regering een reeks hervormingen aan in de schenk- en erfbelasting. De vooropgestelde wijzigingen werden opgenomen in een voorontwerp van decreet, dat inmiddels door de Ministerraad werd goedgekeurd. De nieuwe regelingen zijn van toepassing op nalatenschappen die vanaf 1 juli 2021 openvallen.

Het duolegaat laat toe dat de erfbelasting op een bepaald legaat, doorgaans ten voordele van een fiscaal zwaarbelast familielid in de zijlijn of een derde, wordt gedragen door een vzw of stichting, die gunstigere tarieven geniet.
Bevoegd minister Diependaele stelde in een nota aan de Vlaamse regering echter dat het duolegaat in de praktijk vooral werd aangewend om het voordeel voor de begunstigde te maximaliseren, en dat van het goede doel zo klein mogelijk te houden. De figuur wordt nu gewijzigd, zodat opnieuw aansluiting wordt gevonden bij haar ratio legis, m.n. de begunstiging van goede doelen.

De nieuwe regeling komt erop neer dat het gebruteerde bedrag van de tenlastelegging ook als legaat wordt beschouwd, en als dusdanig wordt belast. Voor goede doelen, die zelf het de verlaagde tarieven van 0 % of 8,5 % genieten, wordt de erfbelasting als volgt berekend:

  • Het bedrag van de erfbelasting in hoofde van de begunstigde, dat aldus ten laste wordt gelegd van het goede doel, wordt gedeeld door één, verminderd met het marginale tarief dat van toepassing is op de begunstigde. Dat bedrag wordt evenwel beperkt tot het bedrag van het legaat aan het goede doel.

  • Het bekomen bedrag wordt vervolgens voor de begunstigden in aanmerking genomen voor de berekening van de belastbare grondslag.

Een cijfervoorbeeld kan e.e.a. verhelderen:

De nalatenschap van X bedraagt 500.000 EUR. Er wordt een legaat van 280.000 EUR toegekend aan neef Y, en een legaat van 220.000 EUR aan goed doel Z, onder last om de erfbelasting voor de neef te betalen. Normaliter bedraagt de erfbelasting in hoofde van de neef 139.500 EUR. Het marginaal tarief bedraagt dan 55 %. Neef Y zal dus belast worden op een bijkomend bedrag van 139.500 EUR / (1-0,55) = 310.000 EUR, beperkt tot het bedrag van het legaat aan het goede doel, zijnde 220.000 EUR.
Het totaal belastbaar bedrag in hoofde van de begunstigde bedraagt bijgevolg 280.000 EUR + 220.000 EUR = 500.000 EUR, ofwel de gehele nalatenschap.
De totale belasting bedraagt dan 260.500 EUR. Aangezien de belasting ten laste van het goede doel meer bedraagt dan het haar toegekende legaat, zal het goede doel het legaat waarschijnlijk verwerpen.
Een duolegaat verliest zo in beginsel haar nut.

Ter compensatie van de nieuwe regeling voor het duolegaat, voorziet de Vlaamse Regering in een aantal alternatieve maatregelen. Zo wordt de vriendenerfenis ingevoerd, volgens welke vrienden – daarmee wordt bedoeld andere personen dan degenen die onderworpen zijn aan het tarief in rechte lijn en tussen partners – een legaat kunnen ontvangen aan een tarief van 3 %.
De waarde van wat aan dat tarief kan worden gelegateerd, is echter beperkt tot een totaalbedrag van 15.000 EUR.
Bijkomende voorwaarde is dat het legaat wordt opgenomen in een authentiek testament.
Om het inkomstenverlies in hoofde van goede doelen te dekken, zullen giften – zowel schenkingen als legaten – voortaan belast worden tegen gunstigere tarieven van 0 %, 5,5 % of 8,5 %, al naargelang het geval.

Ten slotte werd ook geopperd om de zogenaamde ‘verdachte periode’ te verlengen tot vier jaar. Echter, met de sluiting van de ‘kaasroute’ eind vorig jaar, werd deze verlenging niet langer noodzakelijk geacht.
Voor niet-geregistreerde hand- of bankgiften blijft alles dus gewoon bij het oude.